Choroby skóry, które dokuczają zimą

Środa, 11 stycznia (13:05)

O tej porze roku, gdy na dworze mroźno, w pomieszczeniach zaś sucho, dają o sobie znać nieprzyjemne problemy ze skórą. Lekarz wyjaśnia, jak sobie z nimi radzić.

Reklama

W pierwszej kolejności na takie schorzenia jesteśmy narażeni przez geny – jeśli chorowali nasi rodzice, także i my możemy, a prawdopodobieństwo wystąpienia choroby wynosi nawet 70 proc. (jak w przypadku łuszczycy).

Istotne są także czynniki tzw. środowiskowe. Znaczenie ma np. to, gdzie mieszkamy – jako „mieszczuchy” jesteśmy bardziej zagrożeni atopowym zapaleniem skóry i uczuleniami, niż mieszkańcy wsi.

Jeszcze ważniejszy jest nasz tryb życia – np. palenie papierosów to istotny czynniki rozwoju atopii, a częste i silne stresy – łuszczycy.

Na to wszystko nakładają się sezonowe przyczyny dolegliwości. Zimą są to przede wszystkim: ciepłe, suche (i wysuszające skórę) powietrze w ogrzewanych pomieszczeniach oraz mróz i wiatr na zewnątrz (powodujące nawet dwukrotnie szybszą niż latem utratę wilgoci przez skórę). Gdy tylko rozpoznamy skórny alarm, zastosujmy odpowiednią metodę leczenia.

Świąd i grudki w jednym miejscu na ciele - alergia konktaktowa

Choroba powoduje, że:

- skóra zaczyna mocno swędzieć, robi się zaczerwieniona i pokrywa się łuszczącymi grudkami oraz pęcherzykami;

- zmiany pojawiają się w miejscu kontaktu z uczulającą substancją – np. jeśli mamy alergię na nikiel, może to być okolica pępka (tam, gdzie przylegał metalowy guzik od spodni), jeśli uczula nas mech dębowy – miejsce psiknięcia perfum (np. szyja); formaldehyd – czubki palców w pobliżu paznokci pomalowanych zawierającym go lakierem.

Inne objawy, które mogą być czasem mylące:

- rozprzestrzenione zmiany;

- pogrubione bruzdy skórne – łatwo o pomyłkę z atopią.

Doraźnie pomogą m.in.: tabletki przeciwhistaminowe; dermokosmetyki.

Zapobiegnie nawrotom: unikanie uczulającej substancji (m.in. poprzez nieużywanie rzeczy, które ją zawierają).

Opuchlizna, zaczerwienienie - obrzęk naczynioruchowy

To stan, który powoduje, że:

- dochodzi do obrzęku – zwykle ust, policzków, powiek, rąk, stóp, okolic intymnych;

- na skórze występują bąble (tzw. pokrzywka) – z wyglądu przypominają te wywołane oparzeniem pokrzywą;

- zaczerwienienia mają kształt serpentyn.

Inne objawy, które mogą być czasem mylące:

- ból brzucha, biegunka, wymioty – są spowodowane obrzękiem jelit;

- utrudnione oddychanie – gdy obrzęknięta jest krtań.

Uwaga! Jest to stan, który może zagrażać zdrowiu a nawet życiu. Dlatego należy wezwać pogotowie.

Zapobiegnie nawrotom: unikanie tego, co wywołało obrzęk – tak organizm mógł zareagować np. na lek (antybiotyk, środek przeciwko nadciśnieniu z grupy tzw. inhibitorów konwertazy angiotensyny).

Bąble w mroźny, wietrzny dzień - pokrzywka z zimna

Choroba powoduje, że:

- na skórze tworzy się pokrzywka – w miejscu, gdzie była ona narażona na działanie niskiej temperatury (np. na dłoniach, ale także np. wokół ust, jeśli zawinił zimny pokarm);

- zmiany pojawiają się szybko – najczęściej od razu, niekiedy kilka godzin później. Inne objawy, które mogą być czasem mylące:

- bóle głowy, omdlenie, zaburzenia oddychania – zdarza się (ale rzadko, że reakcja organizmu jest bardziej uogólniona);

- gorączka, ból stawów – mogą dołączać się do zmian skórnych, gdy pokrzywka jest wrodzona.

Doraźnie pomogą m.in.: środki przeciwhistaminowe i dodatkowo o działaniu przeciwserotoninowym.

Zapobiegną nawrotom:

- odpowiednio ciepły ubiór dobrze osłaniający skórę przed mrozem i wiatrem;

- nawyki takie jak odczekiwanie po wyjściu z mieszkania 5 minut na klatce schodowej przed udaniem się na zewnątrz;

- w chłodniejsze dni ograniczenie spacerów.

Wysypka po posiłku - uczulenie na niektóre pokarmy

Choroba powoduje, że:

- pojawia się pokrzywka na ciele (np. dekolcie);

- występuje mrowienie i swędzenie, obrzęk (np. wokół ust, we wnętrzu dłoni, ale także wewnątrz jamy ustnej) – należy wezwać pomoc medyczną (ze względu na zagrożenie wstrząsem anafilaktycznym).

Inne objawy, które mogą być czasem mylące:

- nudności, wymioty, kurczowy ból brzucha, biegunka, zawroty głowy, omdlenie, drgawki – łatwo przypisać je zatruciu pokarmowemu.

Doraźnie pomogą m.in.: tabletki o działaniu przeciwhistaminowym; ssanie kostki lodu – gdy opuchnięte są usta.

Zapobiegnie nawrotom: wykluczenie z diety pokarmów, które spowodowały przykre objawy – mogą to być np. śledzie i czekolada (u osób uczulonych na histaminę lub tyraminę), orzechy, jabłka, pomidory (przy alergii na pyłek).

Silny świąd oraz suchość: atopia

Choroba powoduje, że:

- skóra robi się czerwona, sucha i zaczyna silnie swędzieć – u dorosłych najczęściej od wewnętrznej strony nadgarstków, łokci i kolan, na karku, dłoniach i stopach; u dzieci – na policzkach, czole, głowie;

- pojawiają się sączące pęcherzyki i strupki albo suche, łuszczące się grudki i zgrubienia skóry (w tzw. bruzdach).

Inne objawy, które mogą być czasem mylące:

- przekrwienie i ropienie oczu, swędzenie powiek – jest to tzw. atopowe zapalenie spojówek, które występuje u 25–40 proc. osób chorych na atopię skórną;

- wyprysk sutków;

- rumień twarzy, zaczerwienienie i obrzęk ust;

- pękające kąciki, suchość w jamie ustnej.

Doraźnie pomogą m.in.: tabletka przeciwhistaminowa (z apteki, bez recepty); okłady z gazy zmoczonej w chłodnej wodzie – zmniejszą swędzenie.

Zapobiegną nawrotom: specjalne preparaty myjące i natłuszczające do skóry atopowej – działają jak niewidzialne „ubranie”, nie pozwalają na wyparowywanie wody ze skóry i przywracają jej szczelność.

Mocno różowe grudki i plamy: łuszczyca

Choroba powoduje, że:

- na ciele pojawiają się zmiany wielkości łebka od szpilki – często dzieje się to po przebytej infekcji (np. anginie);

- występują kilkucentymetrowe plamy – zwykle w okolicy kolan i łokci oraz na głowie (pod włosami);

- na wierzchu plam widać srebrzyste, mocno przylegające łuski (tzw. blaszki łuszczycowe).

Inne objawy, które mogą być czasem mylące:

- gorączka – przez nią łatwo pomylić łuszczycę np. z chorobą zakaźną;

- plamy pojawiające się w miejscu zadrapania naskórka kilka dni później (tzw. objaw Koebnera) – możemy myśleć, że przyczyną jest zakażenie.

Doraźnie pomogą m.in.:

- preparaty na skórę z kwasem salicylowym lub mocznikiem – powodują zmniejszenie ilości łusek i ułatwiają wnikanie leków;

- maści i pasty dziegciowe (zalecone przez lekarza).

Zapobiegną nawrotom:

- specjalne środki do pielęgnacji (tzw. dermokosmetyki);

- w zależności od rodzaju zmian – fototerapia i fotochemioterapia, środki hamujące układ odpornościowy, leki biologiczne.

Dodatkowe zalecenia

Aby nie wywoływać dolegliwości (zarówno przy atopii, jak i łuszczycy):

•unikaj długiego moczenia skóry – np. bierz prysznic (najlepiej letni) zamiast kąpieli;

•chroń skórę przed kontaktem z chemikaliami – np. do pracy zakładaj rękawiczki;

•unikaj stresów;

•nie pal papierosów;

•chroń się przed infekcjami (np. grypą);

•wylecz próchnicę – jest źródłem ognisk zapalnych i może stać się powodem zaostrzenia łuszczycy;

•stosuj kąpiele z leczniczą solą – za zgodą lekarza.

Pomocne badania

• Przy alergii pokarmowej stosuje się tzw. próbę prowokacyjną – lekarz podaje pacjentowi niewielką ilość pokarmu podejrzanego o wywoływanie uczulenia (np. orzechów) i obserwuje reakcję. Pojawienie się pokrzywki na skórze i inne objawy (wymienione w ramce na poprzedniej stronie) potwierdzają alergię.

• Przy alergii kontaktowej najważniejszym badaniem są tzw. testy płatkowe. Polegają one na nałożeniu na skórę pleców małych krążków-bibułek nasączonych różnymi substancjami uczulającymi (np. niklem, składnikami kosmetyków).

Jeśli pojawiają się pod nimi i wokół nich zaczerwienienia, grudki czy pęcherzyki, świadczy to o alergii na daną substancję.

Skóra - bardzo ważny narząd

Codzienne zadania dla skóry, których może dobrze nie wypełniać, gdy choruje:

1. Ochrona przed chorobotwórczymi drobnoustrojami i szkodliwymi substancjami chemicznymi;

2. Chłodzenie (poprzez wydzielanie potu);

3. Regulacja krążenia krwi;

4. Odbiór bodźców z zewnątrz (np. ucisku, drgań).

konsultacja: Hanna Dolińska, spec. med. rodzinnej

Naj